Hajiji (toguang, wanan) guminambar miampai di Kumoduo Boyoon Montiri, Datuk Seri Dr. Joachim Gunsalam om i Datuk Ir. Shahelmey Yahya.
KOTA KINABALU: Boyoon Montiri Sabah, Datuk Seri Haji Hajiji Noor pinoposotol do totondos do kaka di Kerjaya Kagum Hitech JV Sdn. Bhd. amu’ nakaanu pinapapanau Projik Wokon Hidroelektrik Ulu Padas pointonod di 2015 nopo nga’ aiso’ poimpahan om amu’ kopokito koyuon di otopot.
Ka disio, kopoindalanan projik dilo’ nakawaya’ iso’ kopoindalanan karaja’ anaru i kopohompit do kosimbanon ‘struktur’ kosongonuan, kogunaan pongintongan kawagu data ‘kejuruteraan’, kinopourutan do koporintaan Pisompuruan om pogun, nogi’ kaantaban agayo gama-gama’ tomporuruol Covid-19 i notoguang do pomogunon.
“Totondos do komponi dilo’ amu’ nakaanu pinopoindalan projik diti amu’ kohunung. Projik diti nokourut mantad no mogisusuai haal labus pongiikiraan kaampai no kohimpogongan teknikal, kosimbanon kooturan om pandemik,” ka disio ontok minonimbar ponguhotan di Datuk Seri Moktar Radin (Lamag) id Pitimungan Lintuhun Undangan Pogun (DUN) Sabah, di tadau baino’.
Boyoon Montiri minoboros, projik dilo’ pinatahak maya’ Surat Kopouyuhan Kikopotutan do Komontirian Ginoris, Tiknologi Otomou om Waig di ko 13tw Koturu’ 2015. Koyuon pongigitan saham id timpu dilo’ kopohompit do Kerjaya Kagum Hitech JV Sdn. Bhd. kiginumu’ 60 pihatus, Sabah Electricity Sdn. Bhd. (SESB 20 pihatus, om koporintaan pogun Sabah, 20 pihatus.
Nga’ soira’ do SESB minagada’ kosongonuan saham dau, koporintaan pogun pinoposili Sabah Energy Corporation Sdn. Bhd. (SEC) sabaagi mobi’ miampai mongigit 40 pihatus saham maya’ komponi tuduan pinotomod (SPV) Upper Padas Power Sdn. Bhd., potilombus dino papatantu’ kohompitan poinponu’ koporintaan pogun id projik kosudong dilo’.
Minoboros isio, montok mamajamin impohon teknikal ogirot, popomogot pinopoindalan ponorisidan kawagu data kejuruteraan mimpuun wulan Kohopod om Duo 2015 gisom tulan Kotolu 2017. Pogintangan poinpuli pinowonsoi nogi’ minimpuun 2017 gisom 2019 kaampai Pongintongan Waya’ Sandad Posorili’ Pinotomod (SEIA), kopoiduan mineral om karaja’ monukat momoguno tiknologi LiDAR.
Nga’, ontok tulan Kohopod 2018, projik diti insan po pinourut do koporintaan Pisompuruan ontok dilo’.
Kolulusan montok monilombus projik naanu nopo kawagu mnatd koporintaan pogun om di wulan Koturu’ 2019 om mantad kabinet Pisompuruan di wulan Koduo 2020.
Tomporuruol Covid-19 i nokopogkoroliu pomogunan nga’ nakapanahak waya’ kumaa projik diti soira’ Ponuhuan Panamangan Pamanahan (PKP) nokoowit karaja’ fizikal notingkadan mimpuun wulan Kotolu 2020 gisom wulan Kohopod om Iso’ 2021.
Hajiji minoboros, timpu diti nosili wookon kaantaban agayo i nokoponginrulan kopoindalanan projik.
“Katalib nakaramit kopohimaganan rontob ‘tarif’ ponimpuunan mantad Komontirian Ginoris om Intodonon Sandad di wulan Koiso’ 2022, ponguludan pangaba’ ginoris Sabah nopo pinatahak kuminaa Energy Commision of Sabah di wulan Koiso’ 2024. Karaja’ kopotontuan tarif om kotonudan koundangan pinotilombus gisom kolulusan tarif pohimagon naanu di wulan Kosiam 2024.
“Ontok diti, pibabarasan karait Pibatosan Pomolian Ginoris (PPA) masaan poindalan om pikikiro pohimogonon do tulan Ko’onom 2025, naamot naangayan ‘Financial Close’ pinatantu’ do wulan Kosiam 2025. Projik diti pikikiro opongo do wulan Kohopod om Duo 2030, kopingoi di sondikoton Energy Commision of Sabah.”
Minoboros i Hajiji, soira’ do opongo poinponu’, Wokok Ulu Padas kapamajamin ‘margin sitok kapasiti penjanaan’ katalib 25 pihatus montok Grid Sabah om kouhup nogi’ kumaa kaadangon pangaba’ waig maya’ Skim Pangaba’ Waig Ulu Padas (SBAUP) i kaanu mangaba’ gisom 6,000 riong liter waig sangangadau.
Pinointalang nogi’ disio do projik diti kopouyu mogisusuai koundaran suai kaampai kosiwatan ginoris solar mawo-dawo 200 megawatt, koiyonon ponolidikan kotolunan om ponginsadaan waig aanau kiginayo 4,000 hektar, nogi’ kopongimbulai lobi RM3 bilion dividen kumaa koporintaan pogun po’ompus timpu konsesi 40 toun.
Suai dilo’, wokok diti kitonggungan sabaagi panamong koluyungon waig montok Wokok Pangi id timpu magadau, potilombus dino kopongingkawas kopulokison pongimbulaian ginoris di haro mantad. Koundaran diti, ka disio, koposili projik diti sabaagi kopoopuan kosudong timpu anaru montok pogun Sabah.
Hajiji nga’ pinoposotol nogi’ do Kerjaya Kagum Hitech JV Sdn. Bhd. noondo mongingit no do 15 pihatus saham id projik dilo’ om okon i ko’ kuntiriktor agayo. Tonggungan agayo noondo poingigit do Gamuda Berhad, mongingigit saham bobos agayo i po nogi’ popomogot agayo miampai sokodung kousinan poinharo mantad RM4.65 bilion.
“Haal kopomupusan kohompitan Kerjaya Kagum amu’ koimbulai tu’ nunu-nunu laang miagal dilo’ kopongumpadan koyuyuon korporat projik, kotumbayaan mangangapu’, nogi’ kolulusan teknikal om kousinan di poinharo mantad,” ka disio pinoposotol om pinopointalang do nunu-nunu kosimbanon mositi’ kawaya’ do koindalanon koundangan di apangkal.
Ka disio kawagu, ‘model’ kapanakadakaian projik diti mimpau do Piilangan Koporintaan-Swasta (PPP) soira’ upalai kapangalasan asanang RM469 riong do SESB nada’an do koporintaan Pisompuruan. Id siriba’ model diti, siktor swasta mananggung poinponu’ kopoindalanan om kapamalanjaan, naamot koporintaan pogun sabaagi tambalut kosudong.
“Koporintaan pogun otumbayaan koyuon di poinharo mantad nopo nga’ bobos kosudong om ogirot montok mamajamin kalantaion projik diti. Tingkananon kopio dahai noondo nopo nga’ papatantu’ kotilombuson kopoindalanan projik mooi do rayat Sabah karamit koundaran dilo’ dumontol 2030,” ka disio.
































