Masidi (tengah) diiringi Timbalan Ketua Menteri I merangkap Menteri Kerja Raya dan Utiliti Datuk Seri Dr Joachim Gunsalam (kiri) menyaksikan majlis menandatangani MoU.
KOTA KINABALU: Kerajaan Negeri kekal terbuka kepada pelaburan berwibawa dan kerjasama membina yang menyokong keutamaan pembangunan Sabah, kata Ketua Menteri Datuk Seri Panglima Haji Hajiji Haji Noor.
“Bagaimanapun, keterbukaan mesti sentiasa disertai usaha wajar dan keputusan yang bertanggungjawab,” katanya dalam teks ucapan pada majlis menandatangani Memorandum Persefahaman (MoU) bagi cadangan penubuhan Pusat Data Kecerdasan Buatan (AIDC) pertama Sabah di Hotel Sheraton, di sini, malam ini. Teks ucapannya disampaikan oleh Timbalan Ketua Menteri II merangkap Menteri Kewangan Datuk Seri Masidi Manjun.
Mengucapkan tahniah kepada North AIDC Sdn Bhd atas pemeteraian MoU bersama beberapa rakan strategik global, Hajiji berkata usaha menghimpunkan rakan kerjasama daripada pelbagai bidang dan negara merupakan langkah pertama yang menggalakkan.
“Ukuran sebenar kemajuan bagaimanapun terletak pada tindakan susulan selepas pemeteraian ini, iaitu perancangan teliti, penilaian sewajarnya dan hasil yang bermakna untuk Sabah,” katanya.
Beliau menegaskan bahawa sebarang cadangan pelaburan seumpama itu tetap tertakluk kepada penilaian ketat oleh agensi kerajaan yang berkaitan.
“Kebolehlaksanaan teknikal dan kewangannya mesti dibuktikan, semua keperluan yang berkenaan mesti dipenuhi dan ia mestilah selaras dengan dasar, keutamaan pembangunan Kerajaan Negeri serta kepentingan awam secara keseluruhan.
“MoU merupakan satu pernyataan hasrat dan bukan dengan sendirinya kelulusan kerajaan. Tiada cadangan, walau betapa menjanjikannya sekalipun, boleh dikecualikan daripada penelitian sewajarnya,” katanya.
Hajiji berkata penelitian terhadap cadangan pusat data itu perlu merangkumi penilaian yang boleh dipercayai mengenai permintaan dan bekalan elektrik, ketersediaan air, teknologi penyejukan, perlindungan alam sekitar, penggunaan tanah serta kesalinghubungan.
“Pihak pencadang projek perlu bekerjasama rapat dengan pihak berkuasa dan penyedia utiliti yang bertanggungjawab. Kita mengalu-alukan peluang baharu, tetapi bukan dengan mengorbankan perkhidmatan asas yang boleh diharapkan oleh rakyat Sabah,” katanya.
Beliau berkata projek itu juga perlu dinilai berdasarkan manfaat yang boleh dibawanya kepada rakyat, termasuk peluang semasa pembinaan kepada firma tempatan Sabah dalam bidang kejuruteraan, kerja-kerja sivil, telekomunikasi, logistik dan perkhidmatan sokongan.
“Apabila mula beroperasi, pusat data moden lazimnya menggaji pasukan kerja yang agak kecil tetapi berkemahiran tinggi. Oleh itu, perolehan tempatan, latihan khusus, pemindahan teknologi dan peluang kepada syarikat berpangkalan di Sabah menjadi lebih penting,” katanya.
Hajiji turut menggalakkan pihak pencadang supaya memasukkan penyertaan tempatan dalam perancangan mereka sejak awal, termasuk peluang kepada kontraktor Sabah, kerjasama dengan universiti dan institusi teknikal, program perantisan untuk golongan muda serta laluan bagi syarikat tempatan membangunkan keupayaan baharu.
“Kita harus menilai nilai sesuatu cadangan berdasarkan manfaat yang mampu dibuktikan dan dikekalkan, bukannya berdasarkan skala pengumumannya,” katanya.
Beliau berkata kecerdasan buatan dan pengkomputeran awan sedang mengubah cara perniagaan beroperasi, perkhidmatan disampaikan dan masyarakat bekerja.
“Sabah mempunyai segala alasan untuk meneroka peluang dalam bidang yang semakin berkembang ini. Kita mahu golongan muda, perniagaan tempatan dan institusi kita mempunyai tempat dalam ekonomi digital, bukannya sekadar memerhatikan kemajuannya di tempat lain.
“Pada masa sama, aspirasi kita mesti berpaksikan realiti yang dihadapi rakyat. Di beberapa kawasan di Sabah, isi rumah dan perniagaan masih mengharapkan bekalan elektrik yang lebih stabil, air bersih dan kesalinghubungan yang lebih baik.
“Semua ini merupakan keutamaan penting dengan sendirinya. Ia juga asas yang perlu dibina bagi mewujudkan ekonomi digital yang berdaya saing,” katanya.
Hajiji berkata pusat data memperlihatkan dengan jelas hubungan rapat antara infrastruktur asas dengan ekonomi digital kerana kemudahan sedemikian bergantung kepada bekalan elektrik yang stabil, kesalinghubungan yang boleh diharapkan serta sistem penyejukan dan bekalan air yang diurus dengan baik.
Keperluan ini, katanya, mesti dipertimbangkan seiring dengan keperluan isi rumah, perkhidmatan awam dan industri sedia ada.
“Ekonomi digital moden seharusnya memperkukuh infrastruktur Sabah, bukannya memberikan tekanan yang tidak perlu kepadanya,” katanya.
Beliau berkata Sabah boleh mengambil iktibar daripada pengalaman negeri lain, termasuk Johor, yang menyaksikan peningkatan minat terhadap pusat data membawa peluang selain menimbulkan persoalan berkaitan utiliti, pengurusan alam sekitar dan komuniti berhampiran.
“Sabah mempunyai kelebihan kerana dapat menjangkakan pertimbangan ini lebih awal dan merancang dengan cara yang sesuai dengan keadaan kita sendiri,” katanya.
Hajiji turut mengucapkan selamat maju jaya kepada Pengarah Urusan North AIDC Datuk Chua Soon Ping, pasukan North AIDC dan semua rakan kerjasama yang terlibat dalam melaksanakan penilaian yang diperlukan serta mengambil langkah seterusnya.
“Semoga pemeteraian malam ini membawa kepada kerjasama praktikal dan manfaat berkekalan untuk Sabah serta rakyatnya,” katanya.
