Dr. Joachim pinopolombus boboroson dau id ramai dilo’.
KOTA KINABALU: Kinoiyonon do Sabah i poingoros do ikonomi agayo Asia nokoposili pogun diti rikoton kopoopuan di kosudong, ka di Kumoduo Boyoon Montiri II, Datuk Seri Dr. Joachim Gunsalam.
Minoboros isio, haro tolu haal agayo i koposili Sabah tambalut miilang di koimbayat montok mangangapu’ China, kaampaino tonggungan koporintaan pogun kumaa koburuon atatap.
“Sabah okon ko’ mogihum nopo kosunion – nga’ momogusa’ tokou koburuon ogirot i momogompi’ tungkusan poinsandad dati’ miampai mamaramit tiknologi kaawagu,” ka disio ontok pinapatahak boboroson id Pitimungan Limunsuk Pongindopuan Malaysia (Sabah)-China 2024 id Longkod Konvensyen Sompomogunan
Sabah (SICC) do hiti, di tadau baino’.
Dr. Joachim po nogi’ Montiri Koporintaan Koiyonon om Pomuwalaian, pinopoilang do ikonomi Sabah nokopokito ginoris kinasangalon om kinosunion di kopoondos.
“Di toun 2023, siktor surupukaraja’ tokou nokoinggayo soginumu’ 4.5 pihatus, nokouhup kikiro 51 pihatus kumaa Kolobusan Suang Pogun Kasar (KDNK), lolobi no nounsub di pomorunan mimpau ponombuluyan.
“Ginaras siktor ponombuluyan tokou atalang maya’ numbur kaawagu. Minintonod wulan Koiso’ gisom Koturu’ 2024, Sabah nakaramit lobi 700,000 tutumombului sompomogunan, miampai tutumombului China nosili boogian bobos agayo nakatalib 200,000.
“Iti mongobi’ kinoingkawason di agayo kopio soginumu’ 905.9 pihatus piadangon di kikiro no 26,000 kinorikotan mantad China id timpu miagal di 2023.
“Ginumu’ diti okon nopo ko’kopokito piromutan ogirot pialatan Sabah om China nga nogi’ kopokito kosiwatan agayo montok kosunion lobi kanaru id siktor ponombuluyan tokou.”

Dr. Joachim (koduo, wanan) ruminamit tanda’mato mantad di Phoong.
Suai dilo’, Dr. Joachim minoboros, koporintaanp ogun pointotopot doid inggisaman ginoris aanu monginwagu i kopouyu kosiwatan kopoopuan di agayo miampai monilombus kopusohon kumaa sandad posorili’.
Minoboros isio maya’ Palan Sondikoton om Induk Ginoris Sabah 2040 (SE-RAMP 2024), Sabah momorikot montok monigampot lobi 50 pihatus piomungan kopongimbulaian ginoris aanu monginwagu mantad sunduk ginaras megawatt (MW) dumontol 20235.
“Iti nga’ kopiongoi nogi’di angkab kosimbanon digital maya’ inggisaman Koporintaan Elektronik om kopoburuan kogogonopan digital, mongimbulai koyuyuon osuau pongindopuan.”
Kotolu, minoboros isio, koporintaanpogun moningkanan do kopoburuan modal insan.
“Miampai lobi 90 pihatus ginumu’ tokou noondo kiharo piromutan kumaa panamangan kolidasan impuunon om sistem balajaran di noingkawasan, masaan tokou monuridong ginoris karaja’ kikomilaan i poinsodia’ montok ikonomi timpu dumontol.
“Piuhupan tokou miampai tambalut ponokiilang mantad China id poundolihan tiknologi om pinsingilaan komilaan kosili haal oponsol id pamanahan diti,”ka disio.
Kokito kumaa ababayan pitimungan limunduk, Dr. Joachim minoboros, ounsikou kopio isio do forum i mogiboboros kogogonopan ‘pintar’, koumoligan takanon, piromutan ponombuluyan om ginoris aanu inwoguan.
“Koinsanai siktor diti mongobi’ kosiwatan osikap montok misokodung id pialatan Sabah om China.
Ka di Dr. Joachim, kinorikotan pongindopuan om mangangapu’ China di tadau baino’ kopokito posunduran kotumbayaan om pisokodungan di ogirot id pialatan Sabah om China.
“Siktor ponombuluyan nokopokito kinosunion di agayo kopio id kinorikotan tutumombului mantad China, om poinsodia’ tokou montok popoinggayo kinalantaion diti kumaa siktor suai.
Minagalap po nogi’ isio di tutumanud mantad China montok mongukab mogisuai kosiwatan i pinawalad id pitimungan limunsuk diti, kaampai no taman pomorunan pogun, projik ginoris aanu monginwagu, inggisaman ikonomi digital om siktor ponombuluyan.
“Yati’ toinsanan, kaanu monuridong pisokodungan i okon nopo ko’ manahak koundaran kumaa ikonomi tokou nga nogi’ kosili turianan pisokodungan sompomogunan id koiyonon ASEAN.
Nokotindapou nogi’i Montiri Koburuon Pomorunan om Mongindapu’ Sabah (MIDE), Datuk Phoong Jin Zhe; Kumoduo Montiri Pomukobunan om Komoditi Malaysia, Datuk Chan Foong Hin; Monunurat Pointatap MIDE, Datuk Thomas Logijin om Kaunselor mantad Lansanon Akawas China id Malaysia, Li Sa.


































