Jafry melawat salah satu reruai pameran yang diadakan sempena penutupan proses penilaian semula KUGGp di Pusat Kebudayaan Rumpun Bajau Sama Sabah di Lok Batik, Tuaran.
TUARAN: Kerajaan Negeri sedang meneliti cadangan untuk memperluaskan Kinabalu UNESCO Global Geopark (KUGGp) merangkumi sebahagian daripada daerah Tuaran, kata Ketua Menteri, Datuk Seri Haji Hajiji Haji Noor.
Beliau berkata, dapatan awal daripada Ekspedisi Saintifik Geo Sulaman (EGOS 2025) yang dijalankan pada April 2025 menunjukkan Tuaran mempunyai ciri ciri geologi tersendiri, biodiversiti yang kaya, warisan budaya yang signifikan serta pengetahuan komuniti yang bernilai.
“Aset aset ini wajar dikaji dan didokumentasikan dengan teliti dan, jika bersesuaian, dimasukkan dalam rangka kerja pemuliharaan dan pembangunan mampan yang lebih luas bagi memperkukuh keterhubungan ekologi dan ekopelancongan Sabah,” katanya pada majlis penutupan Misi Penilaian Semula KUGGp di Pusat Kebudayaan Rumpun Bajau Sama Sabah di Lok Batik di sini hari ini. Teks ucapan beliau disampaikan oleh Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar, Datuk Jafry Ariffin.
Pada masa ini, Hajiji berkata, KUGGp meliputi kira kira 4,750 kilometer persegi merangkumi tiga daerah iaitu Kota Belud, Kota Marudu dan sebahagian Ranau.
Pengurusan kawasan seluas ini yang melibatkan pelbagai bidang kuasa pentadbiran serta komuniti yang berbeza memerlukan strategi yang jelas, terselaras dan berjangka panjang, katanya.
Sehubungan itu, Hajiji berkata, Pelan Pengurusan Kinabalu UNESCO Global Geopark 2026 hingga 2035 telah menggantikan Pelan Pengurusan Interim 2021 hingga 2025.
“Pelan baharu ini mengintegrasikan tonggak utama geopark iaitu pemuliharaan sumber, penyelidikan, pendidikan dan pembangunan sosioekonomi, dan akan dilaksanakan dalam tiga fasa iaitu pembinaan asas, pecutan dan transformasi, berpandukan sembilan tema strategik sehingga 2035,” katanya.
Hajiji berkata, misi penilaian semula KUGGp yang bermula pada 10 Ogos bukan sekadar untuk mengekalkan pengiktirafan UNESCO, tetapi juga merupakan peluang untuk memperkukuh institusi, menambah baik pengurusan, memperdalam penyertaan komuniti dan memastikan nilai UNESCO diterjemahkan kepada tindakan nyata di lapangan.
“Mari kita beriltizam untuk menukar pengiktirafan antarabangsa kepada pemuliharaan yang lebih kukuh, pendidikan yang lebih baik, komuniti yang berdaya tahan serta peluang ekonomi yang lebih adil untuk rakyat kita.
“Aspirasi kita jelas. Menjelang 2035, Kinabalu UNESCO Global Geopark (KUGGp) seharusnya menjadi model pengurusan landskap bersepadu yang diiktiraf di peringkat global, iaitu tempat pemuliharaan, kesejahteraan komuniti dan kemakmuran mampan saling memperkukuh antara satu sama lain,” katanya.
Hajiji berkata, KUGGp telah diperkukuh dengan struktur tadbir urus yang jelas, dengan jawatankuasa utama di bawah Kementerian Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar, iaitu Infrastruktur dan Pemerkasaan Komuniti, Pemuliharaan dan Geopelancongan, Pelancongan dan Promosi, serta Rangkaian dan Kerjasama.
Hala tuju strategik keseluruhan pula diberikan oleh Jawatankuasa Pemandu Geopark Sabah, katanya.
“Struktur ini mencerminkan satu prinsip penting: geopark adalah tanggungjawab bersama,” katanya sambil menambah bahawa antara inisiatif utama ialah penubuhan Jawatankuasa Infrastruktur dan Pemerkasaan Komuniti yang diselaraskan oleh Pejabat Daerah masing masing di seluruh wilayah KUGGp.
“Melalui mekanisme ini, keperluan pembangunan tempatan dan keutamaan pembangunan kapasiti komuniti dikenal pasti dan diselaraskan, sekali gus membolehkan tindakan yang lebih bersepadu dan memberi respons secara langsung kepada keperluan tempatan.
“Usaha jawatankuasa yang diselaraskan telah memperluaskan program seperti Program Jangkauan Geopark dan Geopark Camp, selain memperkukuh kerjasama dengan pemain industri, pengusaha tapak, institusi pendidikan dan pihak berkepentingan lain melalui inisiatif Rakan Geopark dan Sekolah Geopark.
“Program program ini merupakan langkah penting ke arah membina kemahiran, mewujudkan mata pencarian dan memperluaskan peluang kepada komuniti setempat,” katanya.
Menurut Ketua Menteri, pengiktirafan UNESCO mesti memberikan lebih daripada sekadar prestij antarabangsa; ia perlu menyediakan peluang yang bermakna dan mampan untuk memberi manfaat kepada komuniti melalui pelancongan bertanggungjawab dan geopelancongan, perusahaan berasaskan komuniti, pembangunan produk tempatan, pengalaman budaya, pendidikan, latihan kemahiran, pekerjaan serta penyertaan dalam proses membuat keputusan.
“Pendekatan ini selaras dengan pelan pembangunan Sabah Maju Jaya (SMJ) 2.0 bagi 2026 hingga 2030, yang bertujuan memacu Sabah yang lebih berdaya saing, inklusif dan mampan, sambil memastikan pembangunan menyumbang kepada kesejahteraan rakyat.
“Bagi KUGGp, ini bermakna memperluaskan akses pasaran, memperkukuh keusahawanan tempatan, menambah baik infrastruktur yang bersesuaian dan memastikan komuniti menjadi rakan aktif dalam membentuk pembangunan, bukan sekadar penerima manfaat,” katanya.
Ketua Menteri turut merakamkan penghargaan kepada penilai UNESCO, Dr Zhang Yuanhai dan Dr Atsuko Niina, atas kepakaran dan ketekunan mereka sepanjang Misi Penilaian Semula KUGGp 2026.
Beliau berkata, setiap UNESCO Global Geopark menjalani penilaian semula setiap empat tahun dan proses itu penting bukan sahaja untuk mengekalkan pengiktirafan antarabangsa, tetapi juga memastikan geopark terus memenuhi piawaian, prinsip dan tanggungjawab UNESCO.
“Kami turut merakamkan penghargaan kepada penasihat saintifik KUGGp, Sabah Parks sebagai agensi peneraju, agensi Kerajaan Persekutuan dan Negeri, institusi pengajian tinggi, pejabat daerah, pihak berkuasa tempatan, pemimpin komuniti dan masyarakat setempat, serta setiap organisasi dan individu yang telah menjayakan misi penilaian semula ini,” katanya.
