Hajiji pinapawalad Rang Undang-Undang (RUU) Pangaba’ Lotirik 2024; Ginoris Oinwoguan 2024 om Suruhanjaya Tenaga Sabah (Ponimbanan) 2024 id Pitimungan Pinotomod DUN Sabah di tadau baino’.
KOTA KINABALU: Boyoon Montiri, Datuk Seri Haji Hajiji Haji Noor minoboros, 99 pihatus moomoguno id Sabah om W.P Lsabuan amu’ ontokon nunu-nunu ponguludan sukai (tarif) lotirik toi kopomoruhangan bayaran (surcaj) ‘Cost Past Through (ICPT)’ montok timpu ko 1tw Koiso’ gisom ko 30tw Koonom 2024.
Minoboros isio dilo’ sabasagi sisimbar kumaa hal i nulingad karait surcaj kumaa tarif lotirik toi ICPT i poontokon kumaa tongo’ momoguno agayo lotirik id Sabah om nokuro tu’ poindalanon ilo’ do Koporintaan Pisompuruan maya’ Suruhanjaya Tenaga Malaysia mitilombus pogulu koponowolianan kuasa’ manamong kopoindalanan di tadau baino’ om id timpu pangaba’ lotirik kakal amu’ atantu’ id Sabah.
Hajiji pinopointalang, ICPT nopo nga’ karalano’ i pinolulus do Koporintaan Pisompuruan om poindalanon do Suruhanjaya Tenaga id Sabah minintonod di ko 1tw Koiso’ 2022 id sahau rangka karaja’ “Kapanamangan Tumanud Insentif” (Incentive Based Regulation, IBR).
Ka disio, koponguludan tarif lotirik maya’ karalano’ ICPT diti pinoindalan tumanud kolulusan di pinatantu’ do koporintaan tikid onom wulan do tikid toun, montok poiduon kumaa moomoguno lotirik id Sabah om Watas Pisompuruan Labuan id koyuon surcaj toi rebat ICPT.
“ICPT diti nopo kituduan montok monoibau kosimbanon (i potuu koingkawason toi koinsiribaon) kos kogogonopan pomurikit om kos kopongimbulaian lotirik id labus kapanamangan, hinombo koingkawason kos poiduon id koyuon surcaj naamot koinsiribaon kos poiduon sabaagi rebat kumaa tarif lotirik moomoguno,” ka disio id Pitimungan Pinotomod Lintuhun Undangan Pogun (DUN) Sabah di tadau baino’.
Ka disio, montok timpu ‘regulatori’ P4 (toi Period 4 ilo’ nopo nga’ pialatan wulan Koturu’ 2023 gisom Kohopod om Duo 2023) di nintangan, haro kinoingkawason kos kopongimbulaian kiginumu’ RM225.33 riong, i noowit di kinoingkawason kos kopongimbulaian id labus pongiikiraan miagal id siriba’:
• Kinoingkawason pomogunaan pomurikit disel om MFO (Medium Fuel Oil) mantad nodi
i) Kinoloidon kopoindalanan loji janakuasa wagu mimpau pomurikit gas sandad
ii) Kinoloidon pomongohan tongo’ loji ginoris aanu mongiwagu (ilo’ nopo nga’ Solar Kitukuran Agayo toi ‘Large Scale Solar’ (LSS) om loji biojisim nogi’ mini hidro id siriba’ ababayan ‘Tarif Galakan’ toi Feed-in-Tariff’ di tongo’ popomogot; om
iii) Kinaraagon stisin janakuasa hidro Tenom Pangi gama-gama’ do kadaaton sandad (ilo’ nopo nga’ kinatagakon kapasiti soginumu’ 66MW).
Hajiji minoboros, mantad dilo’, Mitingan Nuludan Montiri Pisompuruan pinapatatap kopoindalanan koponguludan tarif lotirik id siruiba’ karalano’ ICPT suang timpu P5 (toi Period 5 ilo’ nopo timpu 6 wulan mimpuun ko 1tw Koiso’ gisom ko 30tw Koonom 2024), miagal nogi’ di pinoindalan id Semenanjung Malaysia maya’ kuasa’ kapanamangan pangaba’ lotirik i noondo diti kakal id siriba’ Koporintaan Pisompuruan.
“Poingkuro po, tumanud di ponguhupan subsidi pobuntukon (bersasar), Koporintaan Pisompuruan pinapatantu’ montok amu’ mongontok nunu-nunu surcaj ICPT kumaa moomoguno ‘domestik’ miampai pomogunan tikid wulan id siriba’ 1,500 unit (ilo nopo nga’ ginumu’ bil kikiro RM700 sombulan), om nogi’ moomoguno ‘komersil’ om pomorunan sorokoro’-koro’ (kososolugan pooputon kumaa rontob voltan osiriba’) miamapi pinopoobi’ subsidi kiginumu’ RM161.70 riong.
“Miampai subsidi dilo’, 99 pihatus moomoguno id Sabah om W.P Labuan amu’ ontokon nunu-nunu koponguludan tarif lotirik toi surcaj ICPT montok timpu ko 1tw Koiso’ gisom ko 30tw Koonom 2024.
“Naamot i nopo topod kinoingkawason kos kopongimbulaian kiginumu’ RM69 riong asansagan tonggungon toi poiduon kumaa moomoguno domestik i momoguno lobi 1500 unit om moomoguno pomorunan om komersil agayo (miampai tarif voltan gonsuhatan om akawas) nogi’ tarif sumbu ginumuan i kapanahak waya’ koingkawason 7.2 tusin sounit (per kWh) toi kikiro 11 pihatus gisom 22 pihatus,” ka disio.


































