Lau (kanan) berkongsi pandangan mengenai pertumbuhan perniagaan dan pengembangan pasaran bersama Sheng dan Azalina semasa perbincangan panel.
KOTA KINABALU: Perniagaan di Sabah yang ingin berkembang ke pasaran nasional dan serantau memerlukan lebih daripada sekadar akses kepada pembiayaan, dengan pengurusan yang kukuh, pasukan berkemampuan dan strategi perniagaan yang jelas turut penting bagi mencapai pertumbuhan mampan, kata Pengarah Eksekutif Kim Teck Cheong Consolidated Berhad (KTC), Datuk Dexter Lau.
Beliau berkata, perniagaan perlu terlebih dahulu menetapkan hala tuju yang jelas, memahami keupayaan masing-masing dan membangunkan perancangan realistik sebelum mendapatkan modal untuk membiayai pengembangan.
“Anda mesti mempunyai perancangan,” kata Lau ketika Kembara Borneo 2026 – Sabah pada 14 Oktober.
Lau, yang juga Ahli Jawatankuasa Eksekutif Federation of Public Listed Companies Berhad (FPLC) dan Presiden Dewan Perniagaan Malaysia-China (MCCC) Sabah, berkongsi pengalaman serta pengajaran praktikal daripada perjalanan KTC berkembang daripada perniagaan berasaskan Sabah kepada syarikat yang mempunyai kehadiran di peringkat nasional.
Dianjurkan oleh Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) dan Capital Markets Malaysia (CMM), program itu menghimpunkan pemimpin perniagaan dan peserta pasaran modal untuk membincangkan peluang pertumbuhan serta pilihan pembiayaan bagi perusahaan tempatan.
Sesi panel bertajuk “Membina Juara Pertumbuhan Sabah Seterusnya: Modal, Skala dan Akses Pasaran” dikendalikan oleh ahli Jawatankuasa Penasihat Pasaran Modal (CMAC), Tan Sri Andrew Sheng, dengan Pengarah Urusan SC, Datin Paduka Azalina Adham, sebagai seorang lagi ahli panel.
Lau mengingatkan pemilik perniagaan supaya tidak hanya menumpukan perhatian kepada usaha mendapatkan dana atau cuba meniru kejayaan usahawan terkenal, sambil menegaskan bahawa setiap perniagaan mempunyai keadaan dan keperluan pertumbuhan yang berbeza.
Beliau berkata, rancangan perniagaan yang meyakinkan dan disokong asas kukuh mampu menarik perhatian bank, pelabur serta bakal rakan niaga.
Daripada mengejar pembiayaan, perniagaan seharusnya memberi tumpuan kepada membangunkan cadangan perniagaan yang kukuh, menunjukkan potensi mereka dan meyakinkan pelabur terhadap keupayaan untuk mencapai hasil yang disasarkan, katanya.
Lau menggesa usahawan memahami angka di sebalik perniagaan masing-masing, termasuk sumber pendapatan, margin keuntungan kasar, perbelanjaan operasi, kos pembiayaan dan keuntungan bersih.
Mereka juga perlu memahami pesaing, rangkaian perniagaan serta individu yang bertanggungjawab memacu perkembangan syarikat.
Beliau turut menekankan kepentingan mengekalkan tenaga kerja yang stabil dan berkemampuan ketika perniagaan berkembang, sambil memberi amaran bahawa pertumbuhan sukar dikekalkan sekiranya kakitangan utama meninggalkan syarikat atau pasukan pengurusan gagal menyesuaikan diri dengan keperluan perniagaan yang berubah.
Ketidakstabilan sedemikian boleh menjejaskan operasi dan menimbulkan kebimbangan dalam kalangan bakal pelabur, katanya.
Lau berkata, pelabur bukan sahaja meneliti unjuran pertumbuhan dan jumlah pembiayaan yang ingin diperoleh sesebuah syarikat, malah turut menilai konsistensi dalam perancangan perniagaan, operasi, sumber dan pengurusan.
Syarikat perlu membuktikan keupayaan menggunakan modal dengan berkesan, mengekalkan kestabilan operasi dan mencapai hasil yang mampan, katanya.
Mengimbas pengalaman KTC membuat persediaan untuk penyenaraian awam, Lau berkata proses itu melibatkan penelitian ketat dan pelbagai soalan terperinci daripada SC.
Walaupun mencabar, proses itu mendorong kumpulan berkenaan menilai amalan perniagaannya, memperkukuh kepimpinan dan menambah baik pengurusan operasi.
Beliau berkata, tuntutan tersebut akhirnya membantu KTC menjadi organisasi yang lebih kukuh dan meletakkan asas bagi pengembangan berterusannya, termasuk cita-cita untuk berkembang di peringkat serantau.
Bagi Lau, penyenaraian awam bukan sekadar usaha mendapatkan dana, sebaliknya turut mempersiapkan sesebuah perniagaan untuk beroperasi dengan disiplin dan akauntabiliti yang lebih tinggi melalui tadbir urus korporat yang lebih kukuh serta amalan pengurusan yang lebih tersusun.
Beliau menggalakkan usahawan Sabah memanfaatkan sepenuhnya platform seperti Kembara Borneo dengan berinteraksi secara langsung bersama pengawal selia dan profesional pasaran modal, mengemukakan soalan serta mendapatkan nasihat mengenai persediaan perniagaan untuk mencapai tahap pertumbuhan seterusnya.
Pemilik perniagaan perlu menggunakan peluang sedemikian untuk mengenal pasti kelemahan operasi dan memahami jangkaan pelabur sebelum mendapatkan pembiayaan.
Akses kepada panduan dan rangkaian industri dapat membantu mereka membuat keputusan yang lebih tepat serta mempersiapkan diri menghadapi cabaran pengembangan, katanya.
Lau menambah, program itu bukan sahaja bertujuan memperkenalkan pilihan pembiayaan, tetapi juga membantu perniagaan membina keupayaan untuk berkembang dan menghadapi persaingan pada masa hadapan.
Sementara itu, Andrew menekankan kepentingan rangkaian hubungan dalam perniagaan, sambil menyatakan bahawa syarikat Sabah mempunyai peluang untuk menghubungkan perniagaan mereka dengan pasaran global.
Beliau berkata, pembinaan hubungan merentasi industri dan wilayah boleh membuka peluang kepada perkongsian baharu serta peluang komersial.
Kembara Borneo 2026 – Sabah bertujuan meningkatkan kesedaran dalam kalangan perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) serta syarikat peringkat pertengahan (MTC) mengenai peluang pembiayaan pasaran modal, mengetengahkan inisiatif yang menyokong pertumbuhan dan daya saing perniagaan, serta memperkukuh kerjasama antara agensi kerajaan, pelabur, perantara kewangan dan pihak berkepentingan industri.
Perbincangan itu mengetengahkan kepentingan memahami asas perniagaan, mempunyai perancangan yang jelas dan membina pasukan yang tepat bagi mencapai pengembangan mampan.
Dengan asas tersebut, syarikat Sabah akan berada pada kedudukan lebih baik untuk mendapatkan pembiayaan, memasuki pasaran baharu dan bersaing di luar Sabah.
