Lau (kiri) menjawab soalan moderator sesi, Yew semasa sesi “Family Succession, Sustaining Breakthrough Growth”, yang menyaksikan beliau berkongsi pengalaman mengenai penggantian generasi ketiga, penyenaraian korporat dan pertumbuhan mampan.
KUALA LUMPUR: Pengarah Eksekutif Kim Teck Cheong Consolidated Berhad (KTC), Ahli Jawatankuasa Eksekutif Federation of Public Listed Companies Berhad (FPLC) serta Presiden Malaysia-China Chamber of Commerce (MCCC) Sabah, Datuk Dexter Lau berkongsi pengalaman dan pandangan beliau sebagai pewaris perniagaan keluarga generasi ketiga serta perjalanan membawa syarikat ke arah penyenaraian dan pertumbuhan mampan.
Beliau dijemput menghadiri “Listing Strategy Summit” yang menghimpunkan usahawan dan pemimpin perniagaan daripada pelbagai sektor.
Sidang kemuncak itu dianjurkan FPLC dan dirasmikan oleh Presidennya, Tan Sri Dato Sri Dr Peter Sow Chin Chuan.
Dalam sidang berkenaan, Lau tampil pada sesi “Family Succession, Sustaining Breakthrough Growth”, berkongsi pengalaman 26 tahun menguruskan perniagaan keluarga, termasuk perjalanan penggantian peribadinya, kesinambungan perniagaan keluarga, proses penyenaraian, tadbir urus korporat serta usaha mengekalkan pertumbuhan selepas disenaraikan.
Daripada peguam kepada pewaris generasi ketiga
Mengimbas keputusan meninggalkan kerjaya sebagai peguam untuk menyertai perniagaan keluarga, Lau berkata keputusan itu pada mulanya bukan sesuatu yang mudah.
Dengan latar belakang undang-undang dan pengalaman sebagai peguam, beliau berkata ibunya pada awalnya berharap beliau meneruskan amalan guaman dan membina kerjaya profesional di pejabat, berbanding menyertai perniagaan borong tradisional keluarga.
Beliau berkata keluarganya juga pada awalnya kurang bersetuju dengan keputusannya menyertai perniagaan keluarga kerana keluarga mereka pernah melalui perselisihan dan pertikaian selama bertahun-tahun.
Pengalaman itu turut memberi tekanan besar kepadanya ketika membuat keputusan sama ada untuk menjadi pewaris generasi ketiga.
Bagaimanapun, beliau akhirnya memilih untuk menyertai perniagaan keluarga dan bermula dengan memahami operasi perniagaan dari peringkat asas.
Lau berkata pada setiap peringkat perjalanan dalam perniagaan, seseorang perlu terlebih dahulu melaksanakan tugas semasa dengan baik.
Menurutnya, hanya selepas benar-benar menyesuaikan diri dengan perniagaan dan memahami operasinya, seseorang secara beransur-ansur dapat mencari hala tuju sendiri.
“Jika anda memberikan sepenuh hati, kekal merendah diri dan benar-benar turun padang dalam apa yang dilakukan, saya percaya hala tuju itu akan datang kepada anda secara semula jadi,” katanya.
Beliau menegaskan usahawan tidak seharusnya mengikut trend pasaran secara membuta tuli atau membuat keputusan untuk disenaraikan atau mengguna pakai model perniagaan tertentu hanya kerana pengaruh rakan, media atau pihak luar.
Katanya, perkara paling penting ialah menguruskan perniagaan dan kehidupan dengan baik serta mencari hala tuju sendiri.
Penggantian perlu lengkap
Mengenai sama ada perniagaan keluarga patut mewariskan ekuiti, perniagaan, kawalan pengurusan atau nilai yang dibentuk generasi terdahulu, Lau berkata semua elemen itu sebenarnya penting.
Menggunakan contoh membuat roti, beliau berkata jika satu “ramuan” penting tiada, kualiti produk akhir pasti terjejas.
Beliau berkongsi bahawa ketika menyediakan wasiatnya sendiri, beliau turut mengambil masa untuk memikirkan secara mendalam mengenai isu penggantian perniagaan.
Pada pandangannya, jika generasi seterusnya hanya mewarisi ekuiti tetapi tidak mempunyai keupayaan pengurusan, sumber atau sokongan yang mencukupi, mereka mungkin tidak mampu menguruskan perniagaan dengan berkesan apabila berdepan persaingan luar dan cabaran lain.
Selepas 26 tahun menguruskan perniagaan keluarga serta melalui perselisihan, pertikaian dan pelbagai cabaran keluarga, beliau berkata ekuiti, pengurusan, perniagaan itu sendiri dan nilai perlu membentuk satu sistem lengkap bagi menyokong penggantian jangka panjang.
Beliau turut menegaskan tanggungjawab pemimpin perniagaan bukan hanya menguruskan hasil dan kos, tetapi turut merangkumi operasi, lembaga pengarah, penurunan kuasa dan bidang kuasa, proses penggantian, hubungan dengan kerajaan serta pembangunan generasi seterusnya.
“Orang di luar keluarga akan sentiasa melihat sama ada generasi keempat benar-benar mampu menggantikan generasi semasa,” katanya.
Menurutnya, perkara itu juga merupakan sebahagian daripada tanggungjawab pemimpin perniagaan, bukan hanya menguruskan perniagaan hari ini tetapi turut mewujudkan keadaan yang membolehkan generasi seterusnya mengambil alih dan meneruskan perjalanan tersebut.
Pemimpin perlu ada pendirian
Bagi perniagaan yang melibatkan beberapa ahli keluarga, Lau berkata menyelaraskan pandangan dan mendapatkan penerimaan pasukan terhadap hala tuju kepimpinan turut menjadi cabaran penting dalam penggantian perniagaan keluarga.
Beliau mengakui bahawa sebagai pemimpin, seseorang perlu terlebih dahulu mempunyai pendirian sendiri dan tidak mengharapkan setiap anggota pasukan berkongsi pemikiran yang sama dengan serta-merta.
Beliau menyamakan pemimpin dengan individu yang mengemudi kapal, dengan berkata pemimpin perlu terlebih dahulu jelas mengenai hala tuju perniagaan sebelum falsafah dan pendekatan pengurusan dapat dilaksanakan dengan berkesan di seluruh organisasi.
Katanya, jika pasukan hanya menjalani latihan dan menyertai pelbagai program tanpa benar-benar memahami hala tuju perniagaan, sumber yang dilaburkan mungkin akhirnya gagal memberikan pulangan yang diharapkan.
Justeru, pemimpin perlu berpegang teguh kepada hala tuju mereka sambil memastikan pasukan memahami dan menerima pemikiran teras organisasi.
Apabila perniagaan membuat keputusan yang salah, pemimpin juga mesti mampu mengemudi, menyesuaikan dan membetulkan haluan.
Penyenaraian bukan matlamat asal
Mengenai keputusan KTC untuk disenaraikan, Lau mendedahkan bahawa menjadi syarikat awam bukan matlamat yang ditetapkannya ketika mula menyertai perniagaan keluarga.
Beliau berkata menguruskan perniagaan sama seperti kehidupan, dengan tanggungjawab dan keutamaan yang berbeza pada setiap peringkat.
Selepas menyertai perniagaan keluarga, keutamaan pertamanya adalah menyesuaikan diri dengan organisasi dan memahami perniagaan sebelum secara beransur-ansur mencari hala tuju sendiri.
Justeru, beliau tidak bermula dengan anggapan bahawa syarikat itu mesti disenaraikan.
Sebaliknya, apabila perniagaan berkembang dan hala tujunya menjadi semakin jelas, keputusan mengenai laluan yang perlu diambil muncul secara beransur-ansur.
Beliau menegaskan perniagaan tidak seharusnya mengejar penyenaraian hanya kerana rakan sudah melakukannya, kerana liputan media atau mengikut trend pasaran semasa.
“Jika anda menguruskan perniagaan dan kehidupan dengan baik, hala tuju anda akan datang secara semula jadi,” katanya.
Proses penyenaraian amat mencabar
Ditanya sama ada beliau menyesal memilih untuk menyenaraikan syarikat itu, Lau berkata jika diberi pilihan sekali lagi hari ini, beliau tetap akan memilih untuk menyenaraikannya.
Bagaimanapun, beliau mengakui proses penyenaraian amat mencabar.
Beliau mengimbas bahawa ketika itu beliau masih agak muda dan mempunyai rangkaian perniagaan yang terhad, manakala syarat serta prosedur penyenaraian amat ketat dan sokongan profesional tidak tersedia dengan mudah seperti hari ini.
Sepanjang proses tersebut, beliau mengakui ada ketika beliau terfikir untuk berputus asa.
Bagaimanapun, selepas berita mengenai hasrat syarikat untuk disenaraikan diketahui umum, perhatian pihak luar mewujudkan tekanan dan pada masa sama menjadi motivasi untuk beliau meneruskan proses itu hingga selesai.
“Anda tidak boleh berputus asa di pertengahan jalan. Anda perlu menyelesaikannya,” katanya.
Beliau berkata melalui kesukaran yang dilalui berulang kali, usahawan bukan sahaja membina keupayaan menyelesaikan masalah tetapi turut membangunkan kekuatan, ketabahan dan daya tahan yang diperlukan sebagai pemilik perniagaan.
Cabaran sebenar selepas disenaraikan
Lau berkata penyenaraian bukanlah penghujung pembangunan sesebuah syarikat, sebaliknya cabaran sebenar adalah sama ada syarikat itu mampu terus mengekalkan dan meningkatkan pertumbuhan selepas menjadi syarikat tersenarai.
Beliau berkata perkara pertama yang dilakukannya dalam menguruskan perniagaan adalah terus melaburkan masa dan usaha tanpa berhenti.
Pemimpin perniagaan perlu menguruskan pelbagai perkara termasuk pembangunan perniagaan, perancangan, pelaksanaan, operasi dan pelbagai peringkat pengurusan.
Justeru, usahawan perlu kekal sangat komited dan terlibat secara aktif.
Pada masa sama, beliau menegaskan kepentingan melihat dalam perspektif jangka panjang.
Setiap inisiatif perniagaan atau rancangan pembangunan perlu dinilai berdasarkan sumbangannya kepada perniagaan dalam tempoh tiga hingga lima tahun akan datang, selain sama ada ia dapat menghalang pesaing daripada mendapat peluang untuk mengatasi syarikat.
Pada masa tertentu, katanya, perniagaan mungkin perlu mengorbankan keuntungan jangka pendek sebagai pertukaran kepada peluang pertumbuhan jangka panjang.
KTC terus berubah
Bermula sebagai perniagaan borong dan pengedaran tradisional, KTC secara berperingkat berkembang ke bidang jualan, pengedaran, pembuatan, pengangkutan dan logistik, selain terus membangunkan kehadiran pasaran serantaunya.
Lau berkata perniagaan perlu terus berubah apabila berkembang, yang menurutnya merupakan antara sebab perniagaan tradisional mampu mengekalkan pertumbuhan dalam jangka panjang.
Beliau secara berseloroh berkata pemilik perniagaan kadangkala digambarkan sebagai sentiasa “mengubah fikiran”.
Bagaimanapun, katanya, usahawan setiap hari terdedah kepada maklumat baharu, hubungan perniagaan baharu, perubahan keadaan pasaran dan dasar yang berkembang.
Justeru, keputusan perniagaan tidak boleh kekal sepenuhnya sama.
Namun, beliau menegaskan perubahan tidak seharusnya sekadar bermaksud mengikut trend.
Sebelum mengubah dasar, strategi atau hala tuju perniagaan, syarikat perlu terlebih dahulu bertanya sama ada perubahan itu bertujuan menyokong pembangunan syarikat dalam tempoh tiga, lima atau bahkan 10 tahun akan datang.
Jika syarikat berubah hanya kerana melihat pihak lain melakukan sesuatu dan kemudian mengikutinya, katanya, itu bukan transformasi sebenar tetapi sekadar mengikut orang lain.
Perubahan perlu berasas
Mengenai risiko yang datang bersama perubahan, Lau mengakui beliau juga pernah takut untuk melakukan perubahan kerana setiap perubahan boleh membawa akibat yang tidak dapat dijangka.
Bagaimanapun, beliau percaya apabila perniagaan sudah berdepan masalah, tidak berubah juga boleh menjadi satu risiko.
Jika syarikat mengetahui pendekatan sedia ada tidak mampu memperbaiki keadaan tetapi terus menangguhkan perubahan kerana bimbang dengan risiko yang terlibat, masalah itu mungkin menjadi lebih buruk dari semasa ke semasa.
Oleh itu, katanya, pemimpin perniagaan perlu memahami dengan jelas mengapa perubahan dibuat, apa yang ingin dibina dan sejauh mana manfaat perubahan itu dalam jangka panjang.
Beliau menegaskan usahawan kadangkala perlu menanggung tekanan jangka pendek.
Walaupun prestasi jangka pendek syarikat tersenarai terjejas, pemimpin perlu kekal komited terhadap hala tuju jangka panjang yang betul.
Baginya, “melakukan perkara yang sukar tetapi betul” merupakan satu pemikiran penting dalam pembangunan perniagaan jangka panjang.
Jangan disenaraikan kerana ikut orang
Pada akhir sesi, Lau ditanya mengenai nasihat yang akan diberikan kepada usahawan yang sudah disenaraikan, merancang untuk disenaraikan atau sedang mempertimbangkan penyenaraian.
Beliau berkata tiada satu jawapan yang boleh digunakan untuk semua kerana setiap usahawan mempunyai hala tuju, matlamat kehidupan dan aspirasi masing-masing.
Beliau berkata terdapat juga pelbagai bentuk dan objektif untuk disenaraikan di pasaran saham.
Usahawan perlu terlebih dahulu bertanya kepada diri sendiri: Mengapa saya mahu disenaraikan? Apa yang mahu saya capai selepas disenaraikan? Apa yang sebenarnya saya mahukan?
Sama ada matlamatnya untuk menjadi pemegang saham utama syarikat tersenarai atau membawa perniagaan sendiri ke pasaran modal, keputusan itu akhirnya perlu selari dengan matlamat peribadi dan kepuasan usahawan berkenaan.
Justeru, katanya, perkara paling penting bukan mengikut orang lain tetapi mencari falsafah dan hala tuju sendiri.
“Perkara paling penting ialah mengetahui di mana terletaknya matlamat hidup dan kepuasan anda,” katanya.
Beliau berkata prinsip itu juga perlu dipegang usahawan ketika membuat keputusan besar berkaitan penggantian, penyenaraian dan pertumbuhan perniagaan.
Sidang kemuncak itu menghimpunkan penceramah daripada syarikat tersenarai, institusi profesional dan sektor pendidikan perniagaan untuk berkongsi pandangan mengenai penggantian perniagaan keluarga, pasaran modal, tadbir urus korporat, strategi jenama, modal insan dan pertumbuhan perniagaan mampan.
Ia turut menyediakan platform kepada usahawan untuk bertukar pengalaman praktikal dan meneroka peluang dalam pasaran modal.
Selain Lau, penceramah utama lain yang dijemput termasuk pengasas A PLUS BOSS, Dato Joe Yew Sin Yoo; Pengarah Kumpulan SunZen Group Berhad, Ching Chee Pun; Pengarah Eksekutif BCB Berhad, Lindy Tan; Pengarah Urusan dan Ketua Pegawai Eksekutif SBS Nexus Berhad, Wong Chun Mun; Pengarah Urusan Manforce Group Berhad, Dato’ Paul Wong Boon Ming; serta Rakan Pengurusan Audit & Assurance Baker Tilly Malaysia, Dato’ Lock Peng Kuan.
Forum makan tengah hari itu turut membincangkan topik termasuk strategi jenama antarabangsa, transformasi dan pengambilalihan untuk penyenaraian, selain usaha menembusi pasaran tersenarai dan mencapai pertumbuhan ketika berdepan masa mencabar.
