Joniston Bangkuai
KOTA KINABALU: Tulun i momiraag sandad posorili’ miampai koponutudan poingukab aanu dandaon gisom RM500,000 toi jiil gisom limo toun toi goduduo dilo’.
Monguhup Montiri Ponombuluyan, Koubasanan om Sandad Posorili’, Datuk Joniston Bangkuai minoboros, pongontok dilo’ pootungon nung momumusala’ sandad posorili’ pohompiton kasalaan id siriba’ Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974.
“Poontokon kumaa diolo’ i popowonsoi ponutudan poingukab montok tuduan pomutanaman id koiyonon tana’ sondiri’ toi tana’ tulun suai nopo, nung popowonsoi kasalaan nga’ aanu ontokon kompaun gisom RM2,000 montok tikid kasalaan.
“Komontirian ku miampai komontirian om koupisan poinggompit tumilombus minggisom lobi kaparagat id kapanamangan kobolingkahangan kopomilosuan pomogunan om kosimbanon iklim, tumanud di karalano’ om palan laang pinoloting id siriba’ ‘Dasar Perlindungan Alam Sekitar Sabah 2017,” ka disio pinoposotol.
Minonimbar isio ponguhotan ADUN Kukusan, Rina Jainal id pitimungan Lintuhun Undangan Pogun (DUN) Sabah do hiti di tadau baino’.
I Rina minuhot om nunu laang koporintaan montok mongingkuri’ koponutudan aiso’ kasagaan miampai poingukab i mumu’ gumu’ koruput id Sabah om nunu laang di naanu om maan onuo’ kumaa diolo’ i monutud koiyonon tana’ diolo’ om tana’ tulun suai montok tuduan pomutanaman i koowit kumaa koponutudan poingukab, nogi’ palan komontirian montok monoguang kaantaban timpu anaru id kopongingkurian koponutuan aiso’ kasagaan miampai poingukab, kaampai koingkawason id ponutudan gouton di poinggayo id pososorili’ Sabah om koowit waya’ kopomilosuan pomogunan nogi’ kosimbanon iklim.
Joniston minoboros, kaantakan kinotutudan poingukab nokoingkawas mantad no di koyuon tawan di otuu i masaan naantakan id pogun diti.
“Koupisan Meteorologi Malaysia (MET Malayisa) nga’ pinapalabus koyuon tawan alasu’ montok pogun Sabah nokoposurat linasu’ bobos akawas tadau-adau osiriba’ mantad 35 darjah celcius.
“Kaantakan ponutudan poingukab om koponutudan gouton miampai amu’ mitilombus nga’ koowit kumaa waya’ kolosuon pomogunan om kosimbanon iklim.
“Id Sabah, haro pipiro koupisan om kotinanan koporintaan pogun om Pisompuruan i kiharo kaganaan kuasa’ poinggompit haal dilo’, lolobi no Koupisan Sandad Posorili’ (JAS) id siriba’ Komontirian Tadon Sandad om Kopomogompian Pososorili’, om Koupisan Pongumoligan Sandad Posorili’ (JPAS) id siriba’ komontirian ku,” ka disio.
Minoboros isio, JAS popogirotkuasa’ undang-undang poinhompit miampai koponutudan poingukab miampai pinopoulud mogisusuai karlaano’ montok monoibau kaantakan i amu’ kasagaan gama-gama’ ponutudan poingukab, miagal pinopogura’ Palan Karaja’ Ponutudan Poingukab Kabansaan om Kooturan Pointatap (SOP) pointonod di ko 16tw Koduo 2024.
Suai mantad dilo’, ka disio, JAS nga’ pinopoindalan nogi’ ababayan kopongilagan kotutudan id tana’ gambut miampai pinopoindalan kopogintangan miampai pinotomod.
“JPAS nopo nga’ manamong ponutudan poingukab miampai papatantu’ popoburu’ projik kopotundaan miampai kolulusan Ruputan Kopogintangan Waya’ Sandad Posorili’ (EIA) katanud kosudongan pogoduhan ponutudan poingukab.
“JPAS nga’ pinopoindalan nogi’ ababayan Environmental Self-regulation (ESR) id watas Tawau, Keningau om Sandakan montok mongingkawas kotonudan tongo’ Kooturan Sandad Posorili’ i pinatantu’ lolobi no kopogoduhan ponutudan poingukab,” ka disio.
Ka disio kawagu, montok monoibau kobolingkahangan diti id timpu anaru nopo, JPAS nga’ pinapaharo mogisusuai ababayan kopurimanan koponsolon panamangan sandad posorili’ kumaa mogisusuai tinimungan porikatan miagal tulun ginumuan om popoburu’ projik kopotundaan, momonsoi ponomborosan om pokikitanan, pinoposodia’ e-poster nogi’ minomonsoi gigianakon digital kopohompit do kosimbanon iklim.
“Maan paagalan, JPAS miampai do United Nations Children’s Fund (UNICEF) pinopoindalan projik ointutunan do ‘Air Quality Monitoring id Schools’ om nokoindalan doid limo tinan sikul id watas Kota Kinabalu, Penampang om Tuaran montok miontong sinonong tawan id pososorili’ sikul om mongingkawas kopurimanan susumikul nogi puru sikul.
“Mogisusuai inggisaman nga’ pinoindalan do koupisan suai miagal Koupisan Kotolunan Sabah, Koupisan Bomba om Monumpasi Malaysia om bohogian kikuasa nokoiyonon montok manamong kaantakan ponutudan poingukab miampai pinapalabus kopoingatan toi ponuhuan, om mongunsub tulun ginumuan do amu’ popowonsoi kaparagatan ponutudan poingukab montok mongilag kaantakan kotutudan di au’ atalaban.
“JAS Sabah nga’ nokopoindalan mogisisuai laang miagal miontong koyuon tongus id koiyonon titik alasu’ do po’ompus maya’ kopihahambaan om momoguno dron,” ka disio.


























