William Majimbon
KOTA KINABALU: Seorang pemimpin Parti Bersatu Sabah (PBS) mengalu-alukan dan menyokong gesaan agar diadakan mekanisme lorong pantas untuk permohonan lewat MyKad di kawasan luar bandar Sabah tetapi mengingatkan bahawa ini harus ditujukan hanya untuk anak-anak tanpa dokumen ibu bapa warga Malaysia dan bukan untuk pendatang tanpa izin tanpa dokumen yang tinggal di Sabah.
Ahli Majlis Tertinggi PBS, Datuk William Majimbon berkata, beliau secara peribadi mengalu-alukan dan menyokong mekanisme laluan pantas melalui perolehan pendaftaran bergerak yang dicadangkan oleh Ahli Parlimen Kota Belud Isnaraissah Munirah Majilis dari Parti Warisan untuk program jangkauan Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) di kawasan luar bandar Sabah.
“Bagaimanapun, saya ada beberapa kebimbangan dan cadangan lanjut mengenai mekanisme ini.
“Sebagai permulaan, kita mesti membezakan antara “pemohon lewat MyKad atau anak tanpa dokumen ibu bapa warga Malaysia” dan “pendatang tanpa izin tanpa dokumen yang menetap di Sabah”. Kumpulan yang pertama adalah individu yang tidak mempunyai hak yang kurang bernasib baik sama ada dari segi sosio-ekonomi atau keadaan kerana ketidakupayaan geografi. Bagaimanapun, kumpulan yang kedua adalah individu yang telah memasuki Sabah melalui cara yang tidak sah dan tidak mematuhi prosedur undang-undang yang sepatutnya dan keperluan imigresen di Sabah.
“Perbezaan antara dua kumpulan individu ini adalah perlu untuk memastikan dasar yang betul disediakan kepada mereka yang berasal dari Sabah yang tulen dan tidak memberi manfaat kepada mereka yang tinggal secara haram di Sabah. Malangnya, Warisan gagal menjelaskan perkara ini dengan jelas.
“Kebimbangan pertama saya berhubung mekanisme yang dicadangkan ialah pengesahan dokumen melalui Mahkamah Anak Negeri Sabah.
“Asas untuk kebimbangan ini termasuk fakta bahawa pengesahan sedemikian adalah tanpa kebenaran undang-undang. Adalah menjadi kedudukan undang-undang bahawa kuasa untuk mengesahkan dokumen yang berkaitan dengan pendaftaran kad pengenalan adalah di luar bidang kuasa Mahkamah Anak Negeri yang diperuntukkan di bawah Enakmen Mahkamah Anak Negeri 1992. Ini tidak sama dengan kuasa Mahkamah Anak Negeri untuk mengisytiharkan pemohon sebagai “Anak Negeri” di bawah seksyen 3 Ordinan Tafsiran (Takrif Anak Negeri) 1952.
“Bagaimanapun, saya mencadangkan ia bukan sahaja tepat pada masanya tetapi juga perlu untuk undang-undang dipinda bagi memberikan bidang kuasa kepada Mahkamah Anak Negeri dalam proses pengesahan permohonan MyKad. Ini termasuk kesan atas ke bawah dan pewakilan kuasa Mahkamah Anak Negeri kepada Ketua Kampung setiap kampung di Sabah. Saya menyokong penuh langkah ini kerana saya percaya Ketua Kampung akan menjadi pihak berkuasa yang paling sesuai untuk mengesahkan asal usul dan tempat tinggal pemohon di kawasan luar bandar Sabah.
“Melainkan undang-undang dipinda untuk memberikan kuasa sedemikian, pengesahan Ketua Kampung adalah tanpa kebenaran dan tidak diiktiraf oleh beberapa agensi kerajaan dan kementerian. Malangnya, ini adalah realiti yang telah berlaku di mana penduduk tempatan Sabah dinafikan hak istimewa mereka dalam mendapatkan rawatan perubatan dan peluang pendidikan walaupun dengan surat pengesahan daripada Ketua Kampung. Sebaik-baiknya, pengesahan itu sepatutnya mempunyai perakuan pentadbiran dan keberkesanan,” katanya dalam satu kenyataan hari ini.
Wiliam berkata, kebimbangan kedua beliau berhubung mekanisme yang dicadangkan ialah ketelusannya.
Beliau berkata, secara realistik terdapat risiko sebenar penyelewengan kerana perlu disedari bahawa hakikatnya tidak semua daerah atau kampung di Sabah mempunyai majoriti penduduk Orang Asal atau pun orang Sabah tempatan.
Terdapat kawasan terpencil di Sabah di mana setinggan pendatang asing tanpa izin diiktiraf secara pentadbiran sebagai “kampung”, katanya, sambil menambah beliau dengan tegas mengesyorkan bahawa perlu ada mekanisme tambahan untuk semak dan imbang ke atas mekanisme yang dicadangkan bagi memastikan ia tidak disalahgunakan atau diambil kesempatan oleh percubaan yang tidak bertanggungjawab untuk menghalalkan apa yang haram.
William yang juga Pemimpin Pembangunan Masyarakat (PPM) Inanam berkata, kebimbangan ketiganya melibatkan dakwaan Warisan bahawa terdapat banyak keluarga Sabahan tanpa dokumen di Inanam yang tidak wajar dan tanpa asas.
“Sebagai PPM N.18 Inanam, telah menjadi misi tegas unit saya untuk mengatur dan mengumpulkan Ketua Anak Negeri dan Ketua Kampung yang baru dilantik di Inanam untuk mengenal pasti keluarga tanpa dokumen ini di dalam kampung mereka.
“Walaupun terpencil, kami mendapati majoriti isu tanpa dokumentasi atau pendaftaran MyKad lewat ini bukanlah isu kebolehcapaian, pentadbiran atau kemiskinan tetapi isu perkahwinan campur antara penduduk tempatan dan pendatang asing tanpa izin. Oleh itu, isu berkaitan kesahihan perkahwinan mereka akan menjejaskan proses pendaftaran MyKad untuk anak-anak hasil daripada perkahwinan tersebut.
“Isu berkaitan pasangan yang berpisah atau bercerai juga menyumbang kepada kesukaran menyediakan semua dokumen yang diperlukan untuk pendaftaran anak kerana salah seorang ibu atau bapa telah meninggalkan keluarga. Di sinilah pengesahan oleh Mahkamah Anak Negeri perlu,” jelasnya.
William berkata, kedua-dua Kerajaan Negeri dan Persekutuan perlu mengambil pendekatan yang lebih inklusif dan komprehensif terhadap isu tanpa dokumen atau pendaftaran MyKad lewat di Sabah.
“Sepatutnya ada mekanisme yang lebih praktikal, kalis cuai dan berkesan untuk menangani kitaran generasi tanpa dokumen ini.
“Generasi rakyat Sabah tulen termasuk Anak Negeri Sabah telah dilucutkan hak dan keistimewaan mereka sebagai rakyat Malaysia kerana kecacatan dasar ini. Selepas 60 tahun kemerdekaan, kita harus berbuat lebih baik untuk rakyat Sabah,” tegasnya.
